วันอาทิตย์ที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2553

จิต 101/4 ว่าด้วยกรอบครอบจิต

ปรับปรุงจาก Thinking in Context: How the Mind is Framed, lecture by Keysar.

จากสัมผัสรับรู้ สู่การแบ่งกลุ่ม แบ่งประเภท
สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้ก็คือ กรอบความคิด
กรอบความคิด คือการปรับจิตให้จัดแจงข้อมูล
ให้ง่ายและมีโครงสร้างชัดเจนขึ้น

คำพูดเท่ ๆ ว่า คิดนอกกรอบ นั้น
บางทีกรอบก็สำคัญเหมือนกัน

สำหรับคนที่เพิ่งเริ่มเรียนภาษาอังกฤษ SIX อาจเป็นตัวอักษรสามตัวที่ยากจะจำหรือเข้าใจ
แล้วถ้าหากเป็น LX ล่ะ?
ถ้าหากเรารู้บริบทเพิ่มอีกนิดว่า ตัวอักษรสองตัวนี้แทนตัวเลขเช่นกัน LX ก็ไม่ใช่แค่ตัวอักษรสุ่ม ๆ สองตัว
แต่หมายถึงหกสิบ (LX = 50+10 = 60 ในระบบเลขโรมัน)
ถ้าเรามีกรอบ เราก็เข้าใจอะไร ๆ ได้ง่ายขึ้น
...
แต่ก็ทำให้ "ความจริง" ที่เรารับรู้แตกต่างออกไปเช่นกัน

คุณจะเลือกซื้อสินค้าโยเกิร์ตยี่ห้อใด
ระหว่างโยเกิร์ตที่โฆษณาว่า
"95% fat free"
กับโยเกิร์ตที่โฆษณาว่า
"5% fat"

แล้วคุณรู้สึกอย่างไรระหว่างคำว่า "นักต่อสู้เพื่ออิสรภาพ" กับ "ผู้ก่อการร้าย"
ในหน้าหนังสือพิมพ์หรือรายงานข่าว

จากการสำรวจพบว่า โยเกิร์ตที่โฆษณาว่า "95% fat free" นั้น ถูกเลือกมากกว่า
ทั้ง ๆ ที่โยเกิร์ตทั้งสองแบบนั้นมีปริมาณไขมันเท่ากัน
และผู้บริโภคข่าวมีท่าทีต่อ "นักต่อสู้เพื่ออิสรภาพ" ดีกว่า "ผู้ก่อการร้าย"
ทั้ง ๆ ที่เห็นคนเหล่านั้นถือปืนต่อสู้ในภาพข่าว

นี่เป็นตัวอย่างหนึ่ง คือ ภาษา สามารถกำหนดกรอบความคิดได้
ยิ่งถ้าเราอยู่ในภาวะที่ไม่แน่ใจ (ตามที่ Latene and Darley กล่าวไว้ใน Social Labeling Effect)
เรามักจะหาอะไรเพิ่มเติม
เพื่อช่วยชี้ชัดตัดสินลงไป
ที่แย่ไปกว่านั้น เมื่อเราใช้กรอบมองข้อมูลและตัดสินอะไรไปแล้ว
เรากลับไม่รู้ตัวว่าเรากำลังมีอคติ
ซึ่งยากเหลือเกินที่จะมองหากรอบอื่นมามองมุมใหม่กับข้อมูลชุดเดิม

วันเสาร์ที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2553

คนเดียวในหัวใจ - ว่าด้วยคนที่ไม่มีใครแทนที่ได้

เพลงเพราะ ๆ ที่ฟังไปฟังมาอาจจะร้องไห้ได้ โดยเฉพาะเวลาที่ไม่มีเธออยู่

ศิลปิน: ใหม่ เจริญปุระ, สีฟ้า
คอนเสิร์ต: Seefa#2 Deep Blue Concert
นิยาม: คิดถึง รอ มองไปทางไหนก็ยังคงคิดถึง
ความรู้สึก: เศร้า เหงา คิดถึง
ข้อแนะนำ: ฟังตอนยังอยู่ด้วยกันยังเศร้าขนาดนี้ ไม่รู้ว่าฟังคนเดียวจะเศร้าขนาดไหน